Av Tüfekleri

Av Tüfekleri

Av Tüfek'lerinin tarihçesi

Av Tüfek'lerinin tarihçesi

16'ncı yüzyılın başlarına kadar en ucuz ve en yaygın av silahı olan ok ve yay 16'yy başlarından itibaren yenibir silah avlaklarda yerin almaya başladı. 13'üncü yüzyıldan beri askeri amaçlı kullanılan ateşli silhlar, ilk ateşleme sisteminin bulunması ile, avlanmak amacı ile kullanılmaya başlanmıştır.

Yeni avlanma biçimleri zaman içinde farklı avlanma gelenekleri olan bölgelere de ulaştı.17'nci yy'ın sonlarına doğru kuş avcılığı orta avrupada yaygınlaşmaya başladı. 19'ncu yüzyıla kadar av silahları, ateşli silah teknolojisinin gelişiminde egemen rolü oynadı. Av silahları gelişirken ortayaçıkan prototipler, askeri silahların oluşması için yapılacak harcamaları en az düzeye indirdi. Her türlü yenilik, av silahlarında başlıyordu. Arkadan doldurulan av silahları, 1840'larda yaygınlaşmaya başlamış ve 1860'larda yaygın bir şekilde kullanılır hale gelmişti. Yüzyılın sonlarına doğru, ateşleme iğnelerini silahın iç kısmında barındıran silahlar yaygın bir şekilde kullanılır oldu. Ençok kullanılan avtüfeği modeli 1875'te ingiliz Anson ile Deeley tarafından icat edildi. Silahın gücünü artırmak ve saçmalarıın dağılmasını önlemek için namlunun ağzına yakın bölümü darlaştırılarak choke uygulandı. Yivsiz av tüfeğinin mucidi olan ingilizler bu alanda birçok icat ve gelişmede büyük rol oynadılar. Bilindiği gibi o günlerin Büyük Britanya'sı dünyanın birçok yerinde geniş toprakları olan sömürgelere sahip bir imparatorluktu. 1878'de Kıbrıs adası İngilizlere kiralandığı zaman avı bol olan bu adada zamanın en popüler uğraşlarından biri olan avcılık başta İngiliz ordusunun subay ve erleri tarafından .......Ağustos ayında başlayıp hafta'nın her günü yeni yıla kadar sürerdi. 14 Ocak 1955 Hürsöz gazetesinde "Av Meraklıları" başlığı ile çıkan yazı aynen şöyle: Geçen Pazar günü kasabamızı ziyaret eden Ekselans Kıbrıs Valisi'nin oğlu Mr Richard Armitage ile kaza komseri Bay Faik Müftüzade, Kaza hakimi Bay Vedat Derviş ve Polis Müfettişi Mr Apostolos ile kasabamızın tanınmış meşur avcılarından Bay Salih "Tapu Memuru" Galavason köyünü ziyaret ederek köy ovasında keklik avı ve tavşan avlamışlardır. Yapmış oldukları av gezisi gayet iyi geçmiş ve misafirler çok memnun kalmışlardır. Sait Avcı Babasını anlatıyor.

Köfünye bölgesine gelip avlanan tanınmış isimler arasında ( 1920 li yıllar ) Lefkoşalı BOYACI kardeşler, Kitapçı Lütfi Bey, Larnakalı Sami Kardeşler, o zamanın Türk ve Rum hakimleri, avukatları tüccarları ve hatta söylenenlere göre tek kollu olan yüksek rütbeli bir ingiliz komutanı eşi ile birlikte bu bölgede avlanırmış. Eskilerden Bildiklerimiz -Vechi Cezaroğlu

Av Tüfeği Çeşitleri

Tek Kırma Namlusu kubuzdaki mafsal etrafından kırılarak doldurulur ve sadece tek fişek kullanılır. Her nekadar eski bir tasarım olsada tek atışlı kırmalar günümüz insanına yenibir avcılık anlayışı sunar. Farklı bir perspektiften bakacak olursak böyle bir tüfek ile avlanmak, avı başarı ile tamamlayabilmek açısından tek atışa bağlı olacağından pekçok avcı için gerçek bir zorluk ve meydan okuma olarak kabul edilebilir. Superpoze ( Bindirikli ) Üst üste iki namludan oluşur, çoğunlukla alt namlu yarım şok ( Modified ) üst namlu ise tam şok ( Full Choke ) olur. Superpozeler de tıpkı klasik çifteler gibi tek, çift tetikli veya selektörlü olabilirler. Çift tetikli tüfeklerde ön tetik alt namluyu arka tetik ise üst namluyu ateşler. Kırma Çifte ( Side by Side ) Kırma çifteler yan yana iki namludan oluşur, kubuzdaki mafsaldan kırılarak doldurulan av tüfeğidir. Standart olarak sağ namluları yarım şok ve sol namluları tam şokludur; ancak istek ve arzuya göre namlular farklılık gösterebilir. Çiftelerin kullanıma yansıyan en iyi özelliklerinden bir tanesi bu silahların mükemmel denge özelliğine sahip olmasıdır. Denge noktası olan kubuzla el kundağı arasındaki nokta, nişan alma pozisyonunda her iki el arasındadır. Dolayısıyla eller arasında eşit bir denge dağılımı sözkonusu olur. Kırma çiftelerin geniş yüzeyi, avcılar tarafından özellikle yakın kalkan avlarda bir avantaj olarak kabul edilir

Av Tüfek'lerinin parçaları

Detay için tıklayınız

1. Mafsal pimi 2. Mafsal pimi kapağı 3. Horoz pimi kapağı 4. Tespit vidası 5. Kilit levhası 6. Mandal dayanağı 7. Üst mandal 8. Üst mandal yayı 9. Üst mandal yayı pimi 10. Üst mandal vidası yayı 11. Emniyet vidası 12. Emniyet sürgüsü 13. Emniyet yayı 14. Kurma yayı 15. Tetik ayar yayı 16. Tetik ayağı 17. Kurma manivelası 18. Horoz 19. Emniyet sürgüsü pimi 20. Tetik ayağı yayı tespit vidası 21. Emniyet sürgüsü pimi 22. Kubuz kapağı ön vidası 23. Kubuz kapağı vidası 24. Sol tetik 25. Sağ tetik 26. Tetik pimi 27. Kubuz Kapağı arka vidası 28. Kubuz merkez vidası 29. El kundağı kilit yayı muhafaza borusu 30. El kundağı kilit tutucusu 31. El kundağı kilit yayı 32. Tırnak itici 33. El kundağı kilit çubuğu 34. El kundağı kilit çubuğu tespit vidası 35. El kundağı tespit vidası 36. Tırnak çubuğu pimi 37. Kurma manivelası pimi 38. Tetik ayağı pimi 39. Kilit levhası tespit vidası 40. El kundağı metalik ucu 41. El kundağı metalik ucu tespit vidası 42. Tetik törpüsü tespit vidası 43. Kundak tavan levhası tespit vidaları 44. Kundak taban levhası 45. Arma 46. Arpacık 47. Tırnak 48. Tırnak tespit vidası 49. Otomatik emniyet dayanağı 50. Kubuz kapağı 51. Kundak 52. Mafsal pimi tespit vidası 53. El kundağı metalik kısmı 54. El kundağı ahşap kısmı 55. El kundağı tespit vidası 56. Komple çift namlu 57. Kubuz

Av Tüfek'lerinde kundak (Dipçik)

Dipçik veya kundak av tüfeğinin en önemli unsurlarından biridir, dipçik ve el kundağı olmak üzere iki parçadan oluşur, Dipçik kısmı geri tepme'nin omuzda absorbe edilmesini sağlarken el kundağı da namlu ısısını yalıtarak, diğer elinizin tüfeğe yön vermenizi sağlar. Av tüfeği kundaklarında da tıpkı tabancalarda olduğu gibi silahı kavramaya yarayan kabza kısmı bulunur. Silahın bu kısmından kavranarak dipçik gerisinin sıkıca omuza oturması nişan almayı kolaylaştıracağı gibi geri tepmenin avcı üzerindeki etkisini de azaltır. Sıkça görülen bir dipçik biçimi ise düz olan, yani kabzasız olandır. İngiliz kundak adı verilen bu dipçiklerin yapımındaki amaç, çift tetikli silahlarda bir tetikten diğerine geçmede sağladığı kolaylık görüşüdür. Normal olarak öndeki tetiği düşürüp, arkadakine geçtiğimizde kabzadaki kavramamızı bir parçada olsa değiştirmenizi gerektirir. Eğer İngiliz kundaklı silahlar ( Side by Side ) beğeninize hitap ediyorsa tercih sebebi olabilir ancak tek tetikli silaklarda size hiçbir avantaj sağlamaz. Dipçikle ilgili bilinmesi gereken en önemli şey, onun sizin anatomik yapınıza uygun olup olmadığıdır. Dipçiği omuzun tam olarak neresine yaslayacağınız konusu herkes için farklılık gösterir. Bu omuz genişliğinize, boyun uzunluğunuza, kafa yapınıza göre farklılıklar gösterebilir. Yapınıza uygun bir tüfek onu ilk omuzladığınız anda, gözünüz arpacık ile ayni hatta bakar ve namluda hedefi gösterir durumda olmalıdır. Size uygun kundağın seçiminde dikkat etmeniz gereken en önemli nokta ölçülerdir. Dipçik gerisindeki tabla merkezinden tetiğe olan uzaklığı İngilizce'de "çekme uzunluğu" ( Lenght of pull )olarak adlandırılır. Geleneksel çekme uzunluğu testi ise basit olarak söyle yapılır: Elinizi yere paralel olarak uzattıktan sonra doksan derece açı teşkil edecek şekilde havaya doğru kırın. Silhı kolunuzun pazu kısmına oturtduğunuzda işaret parmağınızın ilk kıvrımı tetiği rahatça çekebiliyorsa sonuç iyi denebilir. Av tüfeğinde "düşüş" önemli başka bir konudur. Silah terminolojisinde düşüş, namlu hattının geriye olan uzantısının dipçik tabanın üst noktasına veya yanak burnu ( Comb ) olarak adlandırılan nokyaya olan dikey uzaklığıdır. Bunu ölçmenin en kolay yolu, namluyu bir masanın kenarına arpacığı boşa düşecek şekilde yaslayıp gerekli uzaklıkları almaktır. Düşüş mesafesinin çok olması, silahın hedefete aşağı vurmasına, az olması ise yukarı vurmasına sebep olur. Ateşli silahlar var olduğundan beri kundak yapımında ahşabıb hertürlüsü denenmiştir ancak hiçbir ağaç cinsi ceviz kadar tutmamıştır. Ceviz, sert ve güçlü darbeye dayanıklı fakat hafif ve esnek olmasının yanında diğer ağaçlara göre çok daha az çekme ve şişme özellikleri ile üzerinde çalışması kolay, güzel kokulu ve cila kabuleden ağaç türüdür.

Av Tüfek'lerinde namlu boyları

Namlu, av tüfeğinde saçmaları hedefe yöneltmeye yarayan en önemli parçalardan biridir. Namlu bir uçtan paralel başlayıp uzanan fişek yatağı, gittikçe daralarak namlu iç çapı kadar küçülür. Namlu içi, namlunun sonuna doğru daralarak son 10 cm içerisinde şok (Choke) kısmını oluşturur. Av tüfeklerinde namlunun üzerinde nişan almaya yarayan bir bant vardır. Bunların bir kısmı hafif ve çabuk soğuyabilen metalden olup namlu boyunca veya iki namlu arasında boydan boya uzanır. Av tüfeklerinde genel olarak tek arpacık bulunur. Bunlar görünüm kolaylığı sağlamak için çoğu zaman pirinçten yapılır. Standart namlu boyları olarak av tüfeklerinde ağırlıkla 26 inç, 28 inç ve 30 inç boylar kabul görse de, Kıbrıs'ta yasal olarak 25 inç den 34 inç'e kadar değişik uzunluklarda namlulu tüfekler bulmak mümkündür. Namlu boyu bir tüfek tasarımı meselesidir, Kısa namlulu tüfekler, uzun namlulu tüfeklere kıyasla ava daha rahat yönelirler. Namlu uzadıkça tüfeğin ava yöneltilmesinde zorluklar baş gösterir, yani atış pozisyonuna girinceye kadar fazla zaman ve yol harcanır. Namlu kısaldıkça ava çevrilmesi kolaylaşır. Böylece ava, vakit kaybı olmaksızın tetik düşürülebilir.

Av Tüfek'lerinde çap

Av tüfeklerinde çap namlunun iç genişliğinin ifadesidir. Günümüzde kullanılan çap ölçüsü eski İngiliz sistemine göre yapılmıştır, ingilizler buna Gauge derler. Av tüfeklerinde çap kelimesi kullanılırken yivli silahlarda Kalibre olarak adlandırılır. 0,4536gr saf kurşun (1 pound) 12 eşit parçaya bölündükten sonra meydana gelen sayı o silahın çapı olarak kabul edilmiştir. Söz konusu çap ölçüsüne göre bölmeden dolayı rakam büyüdükçe namlu açıklığı da ufalmaktadır. Buna göre 1 pound saf kurşunun 12 ye bölünmesi 12 çapı, 16 ya bölünmesi 16 çapı vermektedir, çıkan sonuca göre, nümerik olarak rakam büyüdükçe tüfeğin çapı küçülmektedir. Sıradan bir 12 çaplı av tüfeğinin namlusu 0.730 inch.

Av Tüfek'lerinde choke (şok)

Choke ( şok ), ingilizce kökenli bir kelimedir. Boüma, boğum anlamı taşır. Namlu iç çapının namlu ağzının 8-10 cm içinden başlayarak çok hafif bir daralmaya uğramasıdır. 12 çapta sıradan bir namlunun 0,729 inç olduğunu varsayarsak bu namlunun tam şok olan ağız kısmı ortalama olarak 0,689 inç olabilir. Şok'lar imalatçı firmaya göre azda olsa farklılıklar gösterir, bu yüzden her avcının genel doğruları bilmek kadar kendi tüfeğinin doğrusunu bilmek zorundadır. Bir tüfeğin şok etkisini tespit etmek için 40 yard uzaktan 30 inçlik bir dairenin içine yapılan atıştan daire içine giren saçmaların sayılıp yüzdeler bulunarak olur. Atış yapmadan önce fişekteki saçma sayısı bilindiğinden daire içine giren saçmalar sayıldığında yüzde kaçının daire içinde kaldığı anlaşılmış olur. Şoklarda genel kural daralma nekadar fazla ise saçmaların merkezdeki dağılımı da o kadar yoğun olur. Şok seçimi, avlanacak olan hayvanın türü ve yapılacak avın şeklii ile yakından ilişkilidir. Örneğin fermalı keklik avında açık olan şoklar tercih edilirken geçit avlarında ise kapalı şokların tercih edilmesi doğru olacaktır. Eski dönemlerdeki avcılar şokların silahlarının ucunda sabit olarak bulunmasından ötürü uygun şoku seçerken silahı da değiştirmek zorunluluğu yaşıyorlardı. Her nekadar bazı av tüfekleri farklı şok ve uzunlukta değiştirilebilir ekstra namlular ile tüketiciye sunulmuş olsada bunlar her avcının alım gücüne uygun değildi, bir türün avı için kullanılan şokun diğer bir türün avına uygun olmadığı ve herkesin her av için ayrı tüfek alamayacağı gerçeği araştırmacıları daha pratik bir çözüme yönlendirdi. İlk olarak tek namlulu silahlar üzerinde namlu ucunda bulunan bir bileziğin el aracılığı ile döndürülmesi sonucu farklı şoklar yaratan bir sistem geliştirildi. ( Polychoke ) adı verilen bu sistemin yerini zaman içerisinde pekçok denemelerden sonra bugün invektör şok olarak bildiğimiz aparatlar aldı. ( multichoke ) İnvektör şok kullanım esası namlu içine açılmış olan dişlere beş değişik şok olarak düşünülmüş bileziklerin bir anahtar vaıtası ile vidalanmasıdır. Böylece her av için değişik şoklu olan bir tüfek elde edilmiş olur. Çeşitli amaçlara uygun olarak geliştirilen şok tipleri sırasıyla şöyledir: Kaval namlu Kaval namludan çıkan saçma gurubu, namlu çıkış ağzından itibaren genişler. 35m uzaklıktaki 1m²lik nişan yüzeyine, 12 çap kaval namlulu silahla, 70 mm.lik kartuşla yapılan atışta ortalama olarak %40 saçma isabet eder, dolayısı ile %60 oranında saçma boşa gider-yayılır. Silindir namlu Bu tip namludan çıkan saçma gurubu, namlu çıkışından itibaren, kaval namluya oranla daha toplu olarak yayılır. 35m uzaklıktaki 1m²lik nişan yüzeyine, 12 çap silindir namlulu silahla, 70 mm.lik kartuşla yapılan atışta ortalama olarak %45 saçma isabet eder, dolayısı ile %55 oranında saçma boşa gider-yayılır. Düzeltilmiş silindir namlu (improved) Böyle bir namludan çıkan saçma gurubu, 35m uzaklıktaki 1m²lik nişan yüzeyine, 12 çap düzeltilmiş silindir namlulu silahla, 70 mm.lik kartuşla yapılan atışta ortalama olarak %50 saçma isabet eder, dolayısı ile %50 oranında saçma boşa gider-yayılır. Çeyrek şok namlu (Skeet No.2) Bu tip şoklu bir namludan çıkan saçma gurubu, 35m uzaklıktaki 1m²lik nişan yüzeyine, 12 çap düzeltilmiş silindir namlulu silahla, 70 mm.lik kartuşla yapılan atışta ortalama olarak %55 saçma isabet eder, dolayısı ile %45 oranında saçma boşa gider-yayılır. Yarım şok namlu (modified) Bu karakterde şoka sahip bir namludan, 35m uzaklıktaki 1m²lik nişan yüzeyine, 12 çap düzeltilmiş silindir namlulu silahla, 70 mm.lik kartuşla yapılan atışta ortalama olarak %60 saçma isabet eder, dolayısı ile %40 oranında saçma boşa gider-yayılır. Üç çeyrek şok namlu (improved-modified) Üç çeyrek şoka sahip bir namludan, 35m uzaklıktaki 1m²lik nişan yüzeyine, 12 çap düzeltilmiş silindir namlulu silahla, 70 mm.lik kartuşla yapılan atışta ortalama olarak %65 saçma isabet eder, dolayısı ile %35 oranında saçma boşa gider-yayılır. Tam şok namlu (full) Tam şoka sahip bir namludan, 35m uzaklıktaki 1m²lik nişan yüzeyine, 12 çap düzeltilmiş silindir namlulu silahla, 70 mm.lik kartuşla yapılan atışta ortalama olarak %70 saçma isabet eder, dolayısı ile %30 oranında saçma boşa gider-yayılır.

Av Tüfek'lerinde bakım

Genelde avcıların ihmal ettiği; aslında yapması gerektiğine inandığı ancak vakit bulamadığından ötürü yapamadığını söylediği ya da gerekligörmediği bir konudur. Halbuki silahı uzun süre kullanmamış ya da, uzun bir zaman kullanmayacak da olsak temizlik silahlar için şarttır. Silahın uzun ömürlü olması ancak bakım sayesinde gerçekleşir. Silah temizliğinde amaç; av sonrası namlu içinde kalan kurum, barut artıkları, civa esaslı kapsüllerin bıraktığı pas yapıcı artıklar temizlenmesidir. Silahımızı temiz ve bakımlı, parçalarının sağlam ve noksansız olmasını, ayrıca ömrünün uzamasını sağlamaktadır. Bu her silah sahibinin asli görevidir. Temizlikde Gerekli Malzemeler; Harbi Temizleyici Yağ Koruyucu Yağ Temizlik Bezi ( Mutlaka yumuşak kumaş kullanılmalı ) Tel fırça Nasıl Temizlik Yaparız Silah temizliği çok az bir miktar yağ ile yapılmalıdır. Önce silahı kontrol ederiz, ardından temiz ve düz bir zeminde veya büyük bir bez üstünde silahımızı ana parçalara ayırırız. - Harbi'nin ucuna tel'i takınız ve namluya sokunuz ve birkaç defa ileri geri götürünüz. - Namuyu silah yağı ile ıslatılmış bir bez ile temizleyiniz; (Bezin yağ ile ıslatılması, tamamen yağ ile yıkanması değildir) Bu işlem, bez namludan temiz çıkıncaya kadar yeni bezlerle devam edilir. -Özellikle namlu, yağlı kalmaması gerekir yoksa toz çeker, koruyucu yağ ile temizlenmelidir. Bu yağ çok daha ince ve uçucu özelliğe sahip olmalıdır. Daha sonra temiz ve hafif yağlı bez ile silahın namlusu silinir ve temizlenir. Temizlikte Dikkat Edilmesi Gerekli Hususlar " Silahın toz, kum, ter, çamur, kötü hava şartları yanmış barut parçaları düşmanıdırlar. Bunlardan mümkün olduğunca silahımızı uzak tutmalıyız, " Hiçbir zaman temizlik maksadıyla da olsa silah detaylı sökülmeye çalışılmamalıdır, bu silah ustalarının işidir. " Kullanılacak yağ ince olmalıdır. İnce yağ akıcıdır, dolayısı ile temizleyici özelliği fazladır. Temizlik için yağ bulunamıyorsa; dikiş makinalarının yağı, gaz yağı kullanılabilir. Asla benzin ve ürünleri ile temizlik yapılmaz. " Temizlikte bir diğer yanlış kanıda şudur; Temizlik setinde bulunan tel fırça namlu için zararlıdır, aksine yapışmış ve orada sertleşmiş olan pislik yanmış barut parçaları ancak bu fırçalarla temizlenir, ardından da normal temizliğe geçilebilir. İyi bir atıcı olmak, silahlar hakkında çokşey bilmek bazen yetmeyebilir. Temizlik üstün körü; tozunun alınması yada birkaç yerine yağ sürülmesi değildir. Yukarıda anlatıldığı şekilde temizlik ve bakımının zamanında yapılmasıdır. Silahımızın avcılık kuralları çerçevesinde, her zaman ava hazır olacağı şekilde temizlik ve bakımının yapılarak, kullanılmıyor dahi olsa belli aralıklarla kontrol edilmesi gereklidir. Av Tüfekleri bölümünün hazırlanmasında katkıda bulunan Sayın Memduh PARSHarper ORHON'a teşekkür ederiz.

Fişek ve Mermiler Yapıları Özellikleri

Fişek, genel anlamda türkçede yivsiz av tüfeklerinin kullandığı mühimmata denir. Fişekler yapılarından dolayı ve içerdikleri saçma/tek kurşun veya benzeri katı/gaz atılacak malzemeden dolayı kalibre ile değil gauge ile değerlendirilirler ancak başka parametreler de bu fişeklerin yapıları ve kullanım alanlarını etkilemektedir. Fişekler 8ga-36ga arasında çaplarda üretilseler de nadir olarak 10ga modeller de mevcuttur. en çok kullanımda olan 12ga çapı kendi içinde 70–76 mm uzunluğa sahip kovanlarda üretilmektedir. ayrıca aynı çap fişeğin barut miktarı ve içerdiği saçma miktarı da değişmektedir.

Fişeklerin yapısı bir bütün olarak düşünüldüğünde metal kovan dipçiği, plastik kovan, kapakçık ve içeride saçma (veya daha iyi bir kavram ile atılacak kurşun bilya veya başlık), tapa, barut ve kapsülden oluşur.

Tüfeğin tetiği çekildiği anda tüfek iğnesi ileri itilir => Kapsülün çevresini kaplayan bakır alaşımı ezilir => Kapsülün içindeki detonatör'de yaratılan etki hızlı bir kimysal tepkimeyle patlamayla sonuçlanır => kapsüldeki küçük patlama Barut(barut+TNT karışımı olan fişek barutu)nda kimyasal tepkimeyle sonuçlanır ve kapalı alanın etkisiyle sonuç patlama olacaktır. => yaratılan patlama çok yüksek basınçta sıcak gaz meydana getirir ve gaz genleşir => dışarıya çıkmaya yol arayan bu gaz önündeki tapa ve dolayısıyla onun önündeki saçma ve kapakçığı öne doğru iter, Kapakçık açılır ve saçma ile arkasındaki tapa namlunun içine itilir => saçma ve tapanın namluyu terk etmesiyle beraber bu gaz da namludan dışarı çıkar ve atış işlemi gerçekleşmiş olur. Belirtildiği gibi bir fişeğin yapısındaki en önemli özellik barut ve saçma miktarı ve ona göre de fişeğe çap ve uzunluk seçilir. genel anlamda 76 mm uzunluğundaki 12ga fişeklere magnum tabiri kullanılır zira daha fazla barut ve saçma içerirler. Barut miktarının artmasıyla birlikte patlamanın şiddeti de artacaktır ve bunun için de o patlamaya dayanacak namlu gerekir. buna göre tüfeklerin namlularında fişek yatağının özellikleri her tüfek için farklı olarak yazılır. örneğin 76mm bir fişek yatağına sahip tüfek revaçta olan 70mm'lik fişekleri ateşleyebilmekte ancak 70mm fişek yatağına sahip tüfekler 76mm'lik fişekleri belirtilen sebepten dolayı ateşleyememekteler.Bir diğer yandan barut miktarı arttıkça patlamanın içinde gerçekleştiği metal kovan dipçiği gerekmektedir. Bu dipçikler uzunluklarına göre T'li rakamlarla bildirilirler. Buna göre metal kovan dipçik boyu:

    T1: 8 mm
    T2: 12 mm
    T3: 16 mm
    T4: 20 mm
    T5: 25 mm

Mermilerin Yapısı

Merminin Yapısı

Kovan:

Kovan, mermide çekirdek, barut, ve kapsülü bir arada tutan parçadır. Kovan aynen bir vazoya benzer; üstü açık, altı kapalıdır. Kovan, mermi bireylerini bir arada tutmaktan başka atış anında genişleyip yuvayı geri tepen gazlardan korur. Kovanlar genelde pirinçten (%70 bakır %30 çinko) yapılır. Bazı kovanlarda bu alaşıma destek olarak pirinçten daha dayanıklı olan nikel eklenir. Aynı zamanda çelikten yapılan kovanlar da vardır.

Barut: Tarih boyunca mermilerde hep karabarut kullanıldı; fakat bugün karabaruta alternatif olarak “dumansız barut” var. Karabarut (%75 potasyum nitrat, %15 odun kömürü, %15 sülfür) ateşli silahlar ilk icat edildiğinden beri kullanılıyor. Karabarut “dumansız baruta” göre namluda daha çok pislik bırakır. Bu da namlunun sık sık temizlenmesini gerektirir. Dumansız barut (nitroselüloz +- nitrogliserin) karabarutun aksine daha stabil ve kalitelidir, ayrıca hapsedilmeden tutuşturulursa patlamaz.

Sadece nitroselüloz içeren dumansız barutlara tek tabanlı, nitroselüloz ve nitrogliserin içeren barutlara ise çift tabanlı barut denir. Nitrogliserin barutun yanmasını hızlandırdığı için çift tabanlı barutlar yüksek hızlı mermilerde kullanılır.

Modern barutlar yuvarlak veya düz parçacıklar halinde yapılıyor ve değişik büyüklükte geliyorlar. Hafif ve hızlı yanan barutlar hızlı mermiler için, ağır ve yavaş yanan barutlarsa daha yavaş mermiler için kullanılıyor.

KapsülKapsül: Kapsül, mermide barutu ateşleyen parçadır. Kapsül kupa, patlayıcı, örs ve alev kanallarından oluşur. İğne kapsüle çarptığı an örs kupaya çarpar ve patlayıcıyı ateşler. Ortaya çıkan kor alev, alev deliklerinden geçip baruta ulaşır. Böylece barut yanar.

Mermiler kapsül yerleşimine göre ikiye ayrılır:

Rimfire: Kapsül yoktur. Bunun yerine patlayıcı tırnağın çevresindedir. Horoz buraya çarpar ve barutu ateşler.
CenterFire: Alttaki resimde de görüldüğü gibi, kapsül, kovan tabanının ortasındadır.
Rimfire Centerfire

Ayrıca kapsüller yapı bakımından ikiye ayrılır.

Berdan Kapsüller: Berdan kapsül ismini mucidi olan Amerikalı Albay Hiram Berdan’dan alır. Bu kapsüllerde örs, kovanın bir parçasıdır ve kapsülde iki adet alev kanalını bulunur. Berdan kapsüller daha çok İngiltere ve Avrupa’da kullanılır.
Berdan KapsülBerdan Kapsül

Boxer Kapsüller: Boxer kapsül İngiliz Albay Edward Boxer’ın icadıdır. Boxer kapsüllerde ortada 1 adet geniş alev kanalı vardır. Ayrıca örs ayrı bir parça halinde kupanın içinde bulunur ve bu kapsüller en çok ABD’de kullanılır.
Boxer KapsülBoxer Kapsül

Çekirdek: Çekirdek, patlamadan sonra namluyu terk eden parçadır. Eskiden çekirdekler sadece kurşundan yapılırdı; fakat bu çekirdekler namluya zarar veriyordu ve namlunun yivine uyum gösteremiyordu. Çekirdeğin bu problemlerini halletmek için çekirdeği metal bir gömlekle kapladır.

Gömlek genelde tombak ( %90 bakır %10 çinko ) denilen bir alaşımdan yapılır. Aynı zamanda çelik ve pirinçten de yapılan gömlekler vardır. Günümüzde halen kurşun çekirdekler de kullanılır ama bu çekirdeklerin yapısına antinom ve kalay eklenip daha sert olması sağlanır. Günümüzde bir çok çekirdek türü vardır.

1) Genişlemeyen Çekirdekler
Bu tür çekirdekler tamamen gömlek kaplı olduğu için hedefe ulaşınca dağılmazlar, parçalanmazlar ve genişlemezler. Askeri alanda kullanılan tek mermi tipi bunlardır. Ayrıca namluya verdikleri zarar düşüktür. Bu tür mermilerin durdurucu gücü düşüktür, delici özellikleri yüksektir, aynı zamanda sert hedeflere çarptıkları zaman sekme eğilimindedirler.
Full Metal Jacket     Full Metal Jacket (Full Metal Gömlekli)
Bu çekirdeklerde yumuşak kurşun tamamen (taban hariç) sert gömlekle kaplıdır. Bu tür çekirdekler hedefe ulaşınca genişlemezler ve delici güçleri yüksektir. Bu tip mermiler genelde askeri amaçla kullanılır. Polisiye ve av amaçlı da kullanıldığı görülür.
Jacketed Truncated Cone     Jacketed Truncated Cone (Gömlekli Kısaltılmış Huni)
Çekirdeğin kurşun özü tamamen huni şeklinde ve düz burunlu metal gömlekle kaplanmış. Bu tür çekirdekler Soft Point çekirdeklere göre daha fazla delici, FMJ tiplere göre daha fazla deforme olurlar.
Total Metal Jacket     Total Metal Jacket (Tam Metal Gömlekli)
Aynen FMJ gibi fakat tek farkı FMJ’nin aksine çekirdeğin tabanı da metal kaplı. Yanda görünen kaba resimde üst taraftaki mermi dibinde kurşun görünen bir FMJ, alttaki ise tabanı gömlek kaplı bir TMJ.


2) Genişleyen Çekirdekler
Bu tür mermiler hedefe ulaşınca aynen bir mantar gibi genişlerler. Delici güçleri düşüktür ama dokularda daha çok tahribat yaparlar. Aynı zamanda sekme ihtimalleri düşük, durdurucu güçleri yüksektir. Bu mermilerin askeri alanda kullanılması 1899 Hague Konvansiyonu’yla yasaklanmıştır. Fakat ne var ki kişisel savunma için en uygun mermilerdir. Bu mermiler de kendi aralarında dallara budaklara ayrılırlar. Kurşun, oyuk uçlu ve yumuşak uçlu olmak üzere 3 çeşittirler.
Jacketed Hollow Point     Jacketed Hollow Point (Gömlekli Oyuk Uçlu)
Bu çekirdek de aynen FMJ gibi sert gömlekle kaplıdır fakat farkı çekirdeğin ucunda ufak bir delik bulunur. Çekirdek, hedefe ulaştığı an açılır ve genişler (mantarlaşır) Ve sonuçta daha kısa bir delik ama genişleyen merminin daha büyük çapı sebebiyle daha fazla tahribat oluşur.
Semi Jacketed Hollow Point     Semi-Jacketed Hollow Point (Yarı Gömlekli Oyuk Uçlu)
Aynen JHP gibi fakat farkı gömlek tüm çekirdeği kaplamıyor. Çekirdeğin en üstündeki 2mm’lik bölüm açık bırakılıyor. Ve aynen JHP gibi üstte bir delik oluyor. Sonuçta çekirdek hedefe ulaşınca büyük bir genişleme ve mantarlaşmaya maruz kalıyor.
Jacketed Soft Point     Jacketed Soft Point (Gömlekli Yumuşak Uçlu)
Bu tip çekirdekler de aynen SJHP gibi fakat farkı çekirdeğin ucunda bir delik yok. Gömlek merminin üst kısmı hariç her tarafını sarıyor. Bu çekirdekler JHP’den daha az genişliyorlar ama delici güçleri daha fazla oluyor.
Lead Round Nose     Lead Round Nose (Kurşun Yuvarlak Uçlu)
Aynen FMJ gibi fakat çekirdek tamamen kurşundan yapılmış ve metal gömleği yok. Tüm revolverlar için sert, ekonomik ve genel amaçlı bir çekirdek. Kısa mesafe atışlarında isabet oranı yüksek.
Lead Hollow Point     Lead Hollow Point (Kurşun Oyuk Uçlu)
Aynen JHP gibi fakat çekirdek tamamen kurşundan yapılmış ve metal gömlek yok. JHP’ye göre daha az delici ama daha fazla deforme olabiliyor.
Lead WadCutter     Lead WadCutter (Kurşun Kağıt Kesici)
Wadcutter çekirdekler küçük, kısa ve kalın bir silindire benzer. Kovan ağzıyla aynı hizada uzanırlar. Wadcutter mermiler kağıdı parçalamak yerine ufak bir delik açtığından genellikle hedef atıcılığında kullanılırlar.
Lead Semi Wadcutter     Lead Semi-Wadcutter (Kurşun Yarı Kağıt Kesici)
Aynen LTC gibi fakat huni tabanının çapı çekirdeğin kendi çapından daha küçük. Bu çekirdek de aynen wadcutter gibi kağıdı parçalamak yerine kağıtta ufak bir delik açtığı hedef atıcılığında kullanılıyor.

Diğer Çekirdekler
Aslında piyasadaki çekirdek türleri burada yazamayacağım kadar fazla, ayrıca resim bulmak zor. Bütün bu çekirdek çeşitlerinin yanı sıra temeli bu çekirdeklere dayanan ama üretici firmanın değişik isimler verdiği çekirdek türleri var. Bu sebepten yukarıda belirtilen çekirdekleri bilirseniz, diğer çekirdekleri de kolayca çözebilirsiniz. Artı, aşağıda bir kaç çeşitten daha bahsetmek istiyorum.

Jacketed Flat Point: Aynen FMJ gibi, fakat çekirdeğin ucu FMJ’nin aksine yuvarlak değil, yassı. Bu tip çekirdekler daha çok Amerika’da ve av amaçlı kullanılıyor. Fakat gördüğüm kadarıyla ülkemizde pek yaygın değil.

Lead Truncated Cone: Aynen JTC gibi fakat çekirdek tamamen kurşundan yapılmış ve metal gömleği yok.

Bonded Hollow Point: Aynen JHP gibi fakat farkı kurşun çekirdek özü gömleğe çarpışma sırasında ayrılmamaları için kimyasal bir yapıştırıcıyla yapışık. Bu, çekirdeğin ince bir cam veya metal yüzeyi bozulmadan delip geçmesi için isteniyor.

Bonded Soft Point: Aynen Soft Point gibi fakat tek farkı BHP gibi kurşun çekirdek özü gömleğe kimyasal bir maddeyle yapışık. Yine çekirdeğin ince hedefleri bozulmadan delip geçmesi için isteniyor.

Jacketed Pre-Fragmented: Bu çekirdeğin yapısı aynen JHP gibi, fakat çekirdeğin özünde katı kurşun yerine kurşundan yapılmış ufak saçmalar var. Çekirdek hedefe ulaşıp parçalanınca saçmalar dışarı fırlıyor ve her saçma hedefe bireysel zarar veriyor. Bu tür mermiler çok hafif oldukları için sıradışı hızlarda gidiyorlar.

Frangible Bullets: Bu tip çekirdekler kendileri kadar veya daha sert bir hedefe ulaştıkları zaman tamamen toz haline geliyor. 11 Eylül’den sonra uçakları korumakla görevli yeni timler oluşturuldu ve bu timler frangible mermileri kullanıyorlar.

Zırh Delici: Zırh delici mermilerin özünde kurşun yerine çelik, tungsten veya bronz kullanılıyor. Ve öz yine bakır alaşımlı gömlekle kaplanıyor. Bu tip mermiler rahatlıkla zırhları delebiliyor. Bu arada FMJ tipi mermilerle zırh delici mermileri karıştırmamak lazım. FMJ tipi mermiler yapım amacı hedefe ulaşınca genişlemeyi engellemektir (FMJ tipi mermiler az da olsa genişler) Oysa zırh delici mermiler adı gibi zırh delmek için üretilir.

Mantarlaşmış ve Genişlemiş Çekirdekler

Tırnaklarına Göre Mermiler: Örnek Resimler İçin Resmin Üzerine Tıklayın
Tırnaklı Mermi      Rimmed (Tırnaklı): Bu tip fişeklerde tırnağın çapı kovanın taban çapından daha fazla oluyor. Tırnağın hemen önünde ufak keskin bir alan bulunuyor Ve çekme oluğu bulunmuyor. Bu tip fişekler daha çok toplu tabancalarda kullanılıyor. Örnek: 30-30
Yarı Tırnaklı Mermi      Semi-Rimmed (Yarı Tırnaklı): Yarı tırnaklı fişeklerde tırnak kovan tabanından çok az daha büyük oluyor. Ve tırnak kovan tabanı arasında belirgin bir kesik alan bulunuyor. Çok seyrek görülen bir fişek.
Tırnaksız Mermi      Rimless (Tırnaksız): Bir tırnak var ve kovan tabanıyla aynı büyüklükte. Fişek aynı zamanda çekme oluğuna sahip. Hem tabancalarda, hem tüfeklerde çok sık kullanılan bir fişek. Örnek: 9mm Parabellum
İndirimli Mermi      Rebated (İndirimli): İndirimli fişeklerin kovan tabanından daha ufak bir tırnağı ve çekme oluğu bulunuyor.Bu seyrek görülen fişek, geniş kovanların standart yuvalarda kullanılması için üretilmiş. Örnek: .50 A. Express
Kemerli Mermi      Belted (Kemerli): Kemerli fişekler tırnağın hemen üstünde belirgin bir kemere ve kemerle tırnak arasında çekme oluğuna sahipler. Kemerli fişekler genelde Magnum tüfek mermilerinde kullanılıyor. Örnek: 7mm Remington Magnum

Burun Yapısına Göre Mermiler

Burun Yapısına Göre Mermiler
Soldan Sağa: 1) Wadcutter  2) Semi-Wadcutter 3) Flat Nose 4) Round Nose 5) Spitzer

Kovan Yapısına Göre Mermiler:

Paralel: Kovan kenarları tabandan mermi ağzına kadar tamamen düz ve aynı hizada. Bu kovanlar yarı-otomatik tabancalarla çok iyi çalışıyorlar. Örnek: .44 Magnum, .45 ACP, 9mm Parabellum

İncelen: Kovan kenarları tabandan ağıza doğru yavaş yavaş incelir. Örnek: .458 Winchester

Dar Boyunlu: Kovan kenarları tabandan ağıza kadar paralel fakat ağızda aniden kovan çapı çekirdek çapına düşüyor. Bu dizayn, ufak çaptaki çekirdeklerin daha çok barutla kullanılmasını ve bu sayede yüksek hızda olmasını sağlıyor. Birçok tüfek mermisi dar boyunludur. Örnek: 7mm Remington Magnum.

Genel Bilgiler:
Fişekleri tabir ederken Avrupalılar milimetrik değerleri kullanır. Örnek: 12,7 X 107 mm gibi. Burada 12,7 çekirdeğin mm cinsinden çapı, 107 ise kovanın mm cinsinden uzunluğudur.

Amerika’lılar ve İngilizler’se kalibre terimini kullanır. ABD’liler 1 inch’in ( 2.54 cm = 25.4 mm) 1/100’ünü, İngilizlerse 1/1000’ini bir kalibre olarak kabul eder. ABD’liler fişeklere örnek olarak .45 derler, ya da 45 kalibre derler. Veya .30-30 diye tabir ederler. Burada .30 çekirdeğin çapı (0.30 inch) tireden sonraki 30 ise fişek ilk üretildiği sırada fişekde kullanılan grain cinsinden ( 1 Grain = 0.065 Gram ) barut ağırlıdır. inchi mm’ye çevirmek için “inch X 0.254” formülünü kullanabilirsiniz.

Durdurma Gücü:
Durdurma gücü (Stopping Power veya Knock-Out Power) bir merminin hedefi düşürme-durdurma gücüdür. Merminin durdurma gücünü hızı, ağırlığı ve çapı belirler. Durdurucu gücü düşük bir mermi adamı hafifçe sarsarken ya da hiç etkilemezken, yüksek durdurucu güçte bir mermi adamın ayaklarını yerden kesebilir.

Genişleyen mermilerin, hedefi delip içeride kalma ihtimalleri yüksek olduğundan enerjilerinin büyük bir bölümünü hedefe naklederler ve daha fazla durdurma gücüne sahiptirler. Genişlemeyen mermilerse hedefi delip geçme eğiliminde oldukları için durdurucu güçleri düşüktür.

Namlu Enerjisi:
Namlu enerjisi bir merminin namludan çıktığı an sahip olduğu kinetik enerjidir. Genel olarak merminin gücünü belirlemek için kullanılır. Mermi ne kadar ağır ve hızlıysa, namlu enerjisi o kadar yüksek olacak ve hedefe daha çok hasar verecektir. Sık kullanılan mermilerin namlu enerjilerini içeren bir tablo için buraya tıklayın.

E=m.v2/2 (Namlu enerjisi=(Çekirdeğin ağırlığı X Hızının Karesi) / 2
Burada ağırlık kilogram, hız ise metre/saniye cinsinden olmalıdır. Eğer ağırlık için kg yerine gram kullanırsanız çarpımı 2 yerine 2000’e bölün. Sonuç enerji birimi Joule olacaktır.

Örnek: 10 gram ağırlığında ve 300 metre/saniye hızındaki bir merminin enerjisi:
E=(10*(300*300))/2000=450 Joule

mermi balistik şeması

Bugüne kadar verilmiş olan fabrika bilgilerinde bile her mermi de ve her kovanda genellikle hep değişik ivme ve enerji figürleri gözlemlenmiştir. Değişik tüfekler aynı mermiyi atsalar bile değişik ve özgün performans gösterirler. Böylece yayınlanmış her balistik tablosu yakın ölçümler olarak algılanmalı asla %100 kesin olarak addedilmemelidir. Ne var ki aşağıdaki tablo en popüler çapların en yüksek oranla gözlemlendiği balistik değerleriniz içermektedir.

Bu tabloda verilmiş olan ivme ve enerji figürleri, Federal, Remington, Weatherby ve Winchester kalibre testlerinin değişik tablolarından derlenmiştir. Ki bu derleme Frank C. Barnes tarafından yazılan M.L. McPherson tarafından editörlüğü üstlenilen Dünyanın Popüler Mermileri adlı kitaptan yapılmıştır.

Aşağıdaki tabloda SP olarak gösterilen mermi ağırlığı Grain karşılığı ile gösterilmiştir.Tabloda İvme(Hız) feet/saniye olarak ve enerji ise foot/pounds olarak verilmiştir. Aşağıda kullanılan kısaltmaların açılımları şöyledir.

MV (namlu çıkış hızı), ME (namlu çıkış enerjisi), V (ivme), E (energi) yds (yarda), Wb (çekirdeğin ağırlığı).

Ölçüleri metrik sisteme sitemizdeki ölçü çevrim tablosunu kullanarak çevirebilirsiniz.

Cartridge (Wb )	MV (fps)	V @ 200 yds	ME (ft lb)	E @ 200 yds
.204 Ruger (33 BTSP)	4225	3025	1308	671
.22 Hornet (45 Sp)	2690	1502	723	225
.222 Rem. (50 Sp)	3140	2123	1094	500
.223 Rem. (45 SpHP)	3550	2430	1259	590
.223 Rem. (55 Sp)	3240	2304	1282	648
.22-250 Rem. (55 Sp)	3680	2656	1654	861
.220 Swift (55 SpBT)	3800	2990	1765	1090
.223 WSSM (55 SpBT)	3850	3064	1810	1147
.243 Win. (80 Sp)	3350	2593	1993	1194
.243 Win. (100 Sp)	2960	2449	1945	1332
6mm Rem. (100 Sp)	3100	2573	2133	1470
.243 WSSM (100 Sp)	3110	2583	2147	1481
6x62 Freres (100 SP)	3300	2784	2418	1721
.240 Wby. Mag. (100 Sp)	3406	2882	2576	1844
.257 Roberts (120 Sp)	2780	2360	2060	1480
.25 WSSM (120 Sp)	2990	2484	2382	1644
.25-06 Rem. (120 Sp)	2990	2484	2382	1644
.257 Wby. Mag. (120 Sp)	3305	2801	2910	2091
6.5x55 SE (140 Sp)	2600	2220	2100	1525
.260 Rem. (140 Sp)	2750	2347	2351	1712
6.5mm Rem. Mag. (120 Sp)	3210	2778	2744	2056
6.5x68 S (140 Sp)	2990	2580	2779	2069
.264 Win. Mag. (140 Sp)	3030	2548	2854	2018
6.8mm Rem. SPC (115 Sp)	2800	2262	2002	1307
.270 Win. (130 Sp)	3060	2639	2702	2009
.270 Win. (150 Sp)	2850	2183	2705	1587
.270 WSM (150 Sp)	3150	2601	3304	2252
.270 Wby. Mag. (150 Sp)	3245	2823	3502	2655
7x57 Mauser (140 Sp)	2660	2260	2200	1585
7mm-08 Rem. (140 Sp)	2860	2402	2542	1793
.280 Rem. (140 Sp)	3000	2528	2797	1986
7mm Rem. SAUM (150 Sp)	3110	2563	3221	2188
7mm WSM (150 Sp)	3200	2648	3410	2335
7mm Rem. Mag. (150 SpBT)	3110	2751	3221	2520
7mm Wby. Mag. (150 SpBT)	3300	2896	3627	2793
7mm Ultra Mag. (160 Sp)	3200	2791	3637	2767
.30 Carbine (110 RN)	1990	1236	967	373
.30-30 Win. (150 FP)	2390	1605	1902	858
.30-30 Win. (170 FP)	2200	1619	1827	989
.300 Sav. (150 Sp)	2630	2095	2303	1462
.308 Win. (150 Sp)	2820	2288	2648	1744
.308 Win. (180 Sp)	2620	2198	2743	1930
.30-06 Spfd. (150 Sp)	2910	2342	2820	1827
.30-06 Spfd. (180 Sp)	2700	2023	2913	1635
.300 Rem. SAUM (180 Sp)	2960	2571	3501	2642
.300 WSM (180 Sp)	2970	2549	3526	2598
.300 Win. Mag. (180 Sp)	2960	2540	3501	2578
.300 Wby. Mag. (180 Sp)	3240	2826	4195	3193
.300 Ultra Mag. (180 Sp)	3250	2834	4221	3201
7.62x39 (125 Sp)	2365	1783	1552	882
.303 British (180 Sp)	2460	2020	2420	1625
.32 Spec. (170 FP)	2250	1630	1910	1000
8x57 JS (170 RN)	2360	1620	2100	995
8x68 S (220 SP)	2800	2417	3829	2853
.338-57 O'Connor (200 FP)	2400	1638	2558	1191
.338 Win. Mag. (225 Sp)	2780	2374	3860	2815
.340 Wby. Mag. (250 Sp)	2941	2553	4801	3618
.338 Ultra Mag (250 Sp)	2860	2443	4540	3314
.357 Mag. (180 HP)	1550	980	960	385
.35 Rem. (200 RN)	2080	1376	1921	841
.35 Whelen (200 Sp)	2675	2100	3177	1958
.350 Rem. Mag. (200 Sp)	2775	2186	3419	2122
9.3x62 (286 SpBT)	2362	1931	3544	2370
.375 H&H Mag. (300 Sp)	2530	1979	4262	2608
.375 Ultra Mag (300 Sp)	2760	2263	5073	3412
.378 Wby. Mag. (270 SP)	3180	2677	6062	4295
.416 Rem. Mag. (400 Sp)	2400	1962	5115	3419
.416 Rigby (400 RN)	2370	1890	4990	3130
.44 Rem. Mag. (240 FP)	1760	1114	1650	661
.444 Marlin (240 FP)	2350	1377	2942	1010
.450 Marlin (350 FP)	2100	1397	3427	1516
.45-70 (300 HP)	1810	1244	2182	1031
.45-70 (405 FP)	1330	1055	1590	1001
.458 Win. Mag. (500 RN)	2090	1650	4850	3025
.460 Wby. Mag. (500 RN)	2600	2037	7504	4605

TÜRKİYEDEKİ TÜFEK FABRİKALARI TÜFEK ÜRETİCİLERİ

	Fabrika Adı	Markası	Adres
1	Çift-San Kırma Av tüfek Fabrikası	ÇİFT-SAN	Uzun Mustafa Köyü No: 265 Düzce- Bolu
2	Cesa Av Tüfeği San. Ve Tic. Ltd. Şti.	Cesa	Atatürk Bulvarı No: 19 Düzce - Bolu
3	Kılıçlar Av Tüfek İmalathanesi	Kılıçlar	Yeni Mah. Palas Sok. No: 9 Düzce - Bolu
4	Tüfsan Tüfekçilik Kol. Şti.	TÜF-SAN	Yeni Sanayi Çarşısı Blok: 4 Düzce - Bolu
5	İdeal Av Tüfek İmalathanesi	İdeal ve Karaca	Sanayi Çarşısı Stadyum cad. No:75 Düzce - Bolu
6	Özkan Av Tüfek İmalathanesi	Öz-Ka	Kirazlı Köyü Düzce - Bolu
7	Grup Tüfek Sanayi	Düzce Grup	Yeni Vakıf Köyü Çilimli - Bolu
8	Turanlar Av Tüfek İmalathanesi	Turanlar	Yeni Sanayi Çarşısı Blok: 5 No:32 Düzce - Bolu
9	AVSAN Vardar Av Tüfek Sanayi	AV-SAN	Sanayi Çarşısı Stadyum cad. No:54 Düzce - Bolu
10	Hedef Av Sanayi	Ejder-Dağdelen	Gencek Kas. Manavgat cad. No:38 Derebucak - Konya
11	Ort San. Av Tüfek İmalathanesi	ORT-SAN	Yeni Sanayi Çarşısı Söğüt sok. No:7 Düzce - Bolu
12	Güven San. Av Tüfek İmalathanesi	GÜVE-SAN	Aydınpınar cad. No: 80/A Düzce - Bolu
13	Met San. Av Tüfek İmalathanesi	MET-SAN	Uzun Mustafa mah. E-5 Karayolu üzeri Düzce - Bolu
14	N.Z. Üçler Av Tüfek İmalathanesi	N.Z. Üçler	Aydınpınar cad. Hüseyin Şenol sok. No:8 Düzce - Bolu
15	İmren San. Av Tüfek İmalathanesi	İmren San.	Aydınpınar cad. Çelebi Çıkmazı No: 26 Düzce - Bolu
16	Birsan Av Tüfek İmalathanesi	Aykanlı	Aydınpınar cad. No: 95 Düzce - Bolu
17	Durmaz Av Tüfek İmalathanesi	Durmaz
18	Ayvaz Av Tüfekleri İmalathanesi	Ayvaz	Yeni Trafo yanı No:1 Düzce - Bolu
19	Gülsen Av Tüfek İmalathanesi	GÜL-SAN	Burhaniye mah. Afyon sok. No:48 Düzce - Bolu
20	Yılmaz Av Tüfek İmalathanesi	Yılmaz	Azmimilli mah. Aydınpınar cad No: 79 - E Düzce -Bolu
21	Birsan Av Tüfek İmalathanesi	BİR-SAN	Karadere Hasanağa Köyü Düzce - Bolu
22	Sönmez Üç Yıldız Av Tüfek Sanayi	Sönmez	Büyüksanayi Çarşısı No: 32 Düzce -Bolu
23	Aksu Av Tüfek Sanayi	Aksu	Yeni Vakıf Köyü Çilimli Düzce- Bolu
24	Şengüller Av Tüfek İmalathanesi	Şengüller	Yenitaşköprü Köyü Düzce - Bolu
25	Hakan Av Tüfek İmalathanesi	Hakan	Cami Kibir mah. Rıhtım sok. No:10 Düzce - Bolu
26	Fum San. Av Tüfek Sanayi	FUM-SAN	Yenisanayi ÇarşısıNo:446 Düzce - Bolu
27	Temel Av Tüfek İmalathanesi	Temel	Yenitaşköprü NoKöyü : 186 Düzce - Bolu
28	Mas Av Tüfek Sanayi	MAS	Yenisanayi ÇarşısıBlok:5 No:31/33 Düzce - Bolu
29	Gümüşler Av Tüfek Sanayi	Gümüşler	Yenitaşköprü Köyü Düzce - Bolu
30	Küsmezoğlu AvTüfekleri	Küsmezoğlu	Yenisanayi Çarşısı Blok:4 No:43 Düzce - Bolu
31	Sarsılmaz Av ve Spor Silah Koll. Şti.	Sarsılmaz	Yenimahalle Kurs sok. No: 1 Düzce - Bolu
32	Eser Tüfek Sanayi	Eser	Yenisanayi Çarşısı Blok:2 No:2 Düzce - Bolu
33	Sarallar Av Tüfek Sanayi	Sarallar	Fevzi Çakmak mh. Eski Bolu cad. No:225 Düzce-Bolu
34	Emsan Av Tüfekleri ve Namlu Sanayi	Emsen	Yenimahalle Kurs sok No: 1 Düzce - Bolu
35	Hedef Av Tüfek Sanayi	Hedef	Yenimahalle Palaz sok. No:9 Düzce - Bolu
36	Atmaca Av Tüfek Sanayi	Atmaca	Yenisanayi Çarşısı Blok:1 No:2 Düzce - Bolu
37	Fiaş Tüfek Sanayi	Fiaş	Sanayi Çarşısı Blok:1 No:41 Düzce - Bolu
38	Erdaş Tüfek Sanayi	Erdaş	Yenisanayi Çarşısı 3. sok. Blok:3 No:7 Düzce - Bolu
39	YamanTüfek Sanayi	Yaman	Aktaş mah. Tabakhane sok, No:13 Bolu
40	Avkar Silah Endüstürisi	Avkar	Uzunmustafa Aydınlıkevler 24.sok No:390 Düzce - Bolu
41	Şimşek Namlu ve Tüfek san. Ltd. Şti	Şimşek	Uzunmustafa mah. İstanbul cad. No: 265 Düzce - Bolu
42	İleri Av Tüfekleri San. Tic. AŞ	Zülfikar	Yenisanayi Çarşısı Mergiç yolu üzeri Düzce - Bolu
43	Fersan Av Tüfekleri İmalathanesi	Fersan	Aydınpınar cad. No: 72 Düzce - Bolu
44	Merkez Av Tüfek Sanayi	Merkez	Yenisanayi Çarşısı Blok: 1 No: 5 Düzce- Bolu
45	Lider Av Tüfek Sanayi	Lider	Yenisanayi ÇarşısıCan sok. No: 1 Düzce
46	S.S. Huğlu Av Tüfek Sanayi Koop.	Huğlu	Huğlu Kasabası Beyşehir - Konya
47	Gencek Av Tüfek Üretim Paz. Koop.	Gencek	Gencek kasabası Derebucak - Konya
48	M.A.K. Av Tüfek Sanayi	M.A.K	Üzümlü Kas. Yukarı mah. No:59 Beyşehir - Konya
49	Sertler Av Tüfek ve İmalat ve San.Tic	Sertler	Hacıarmağan mah. Nazarüstü sk. No:16B.Şehir-Kon.
50	Gül Av Tüfek Sanayu	SG	Büyükcami mah. Cami sok. No:9 Beyşehir - Konya
51	İmdat Av Tüfekleri Sanayi	İmdat	Yukarı mah.Yoncalı sok.No:26 Akçabelen B.Şehir-Konya
52	SS Tüf. Koop	Füze	Beyşehir Kazası Üzülmü Nahiyesi Beyşehir - Konya
53	Köroğlu Av San. Tic. Ltd. Şti	Akrep ve Köroğlu	Yukarı mah. Yoncalık cad. No:4 A Beyşehir -Konya
54	Öncü Tüfek Sanayi	Öncü	Üzümlü Kasabası Soğukpınar cad. Beyşehir - Konya
55	Öztulum Türek Sanayi	Öztulum	Hamidiye mah. 1.sok. No:18 Beyşehir - Konya
56	Huğlu Av Malzemeleri San Tic. Şti.	Husan	Kulluk Sanayi Pervane sok. No:87 Meram - Konya
57	Set San Tüfek Sanayi	Set	Şıhlar mah. Cami altı sok. No:24 Beyşehir - Konya
58	ÜS-SAN Üzümlü Av Tüf. Paz. San.	ÜS-SAN	Üzümlü Kas. Mehmet Akif cad. No:2 A Beyşehir-Konya
59	Zümrüt Av Tüfek Sanayi	Zümrüt	Mehmet Akif cad. No:12 AB Üzümlü Beyşehir - Konya
60	Asena Tüfek Sanayi	Asena	Üzümlü Kas. Meydan mah. Çeşme sok. B.Şehir - Konya
61	Lazer tüfek sanayi	Set	Üzümlü Kas.Şıhlar mah.Camialtı sokak No:24 B.SEHİR Konya
62	zümrüt av sanayi paz.tic.şirketi	zümrüt-av	Üzümlü kasabası m.akif cad.no:12 B.şehir Konya
63	Kartal Tüfek sanayi	kartal	Üzümlü kasabası meydan mah.no:10 B.şehir Konya
64	Maraton Tüfek sanayi	Maraton	Üzümlü kasabası no:12 B.şehir Konya
65	Saka tüfek Sanayi	S-ka	Üzümlü kasabası B.şehir Konya
66	Leopar Tüfek sanayi	Leopar	Üzümlü kasabası B.şehir Konya
67	Lider tüfek sanayi	prenses	üzümlü kasabası şıhlar mah. Soğukpınar cad. No:29 B.şehir Konya
68	huğ-san tüfek sanayi	huğsan	huğlu kasabası cumhuriyet meydanı no:13 b.şehir konya
69	Hilal Tüfek sanayi	Hilal	üzümlü kasabası meydan mah.hastane cad.no:10\c B.şehir Konya
70	Uzay Tüfek Sanayi	Uzay	Üzümlü kasabası B.şehir Konya
71	Matador tüfek sanayi	Matador	üzümlü kasabası meydan mah.B.şehir Konya
72	Panter Tüfek Sanayi	Panter	yeni sanayi çarşısı 1.blok no:1 Düzce Bolu
73	Özler tüfek sanayi	özler	üzümlü kasabası gültepe mah.ufuk cad.no:8 B.şehir Konya
74	Hürsan Tüfek sanayi	Kaplan	üzümlü kasabası no:bila B.şehir Konya
75	Avrasya tüfek sanayi	Apache	üzümlü kasabası şıhlar mah. Belediye dükkanları B.şehir Konya
76	Serdar Tüfek Sanayi	Serdar	üzümlü kasabası şıhlar mah. Beyşehir cad.Belediye dükkankarı B.şehir Konya
77	Savaş Tüfek sanayi	savaş	sanayi sitesi 4 ada no:32 b.şehir Konya
78	Eşrefoğlu Tüfek sanayi	Eşrefoğlu	üzümlü kasabası fatih mah.B.şehir cad.no:51\a B.şehir Konya
79	İnterprest tüfek sanayi	İnterprest	üzümlü kasabası gültepe mahgazi sok.no:3 B.şehir konya
80	Harman Tüfek sanayi	harman	Gencek kasabası Derebucak - Konya
81	Doruk tüfek sanayi	doruk	üzümlü Kas.meydan mah. Hastane cad.no:28 B.şehir Konya
82	BEYMAK Tüfek sanayi	Beymak	sanayi sitesi 505 sokak 2.blok no:21 B.şehir Konya
83	Ceylan tüfek sanayi	Ceylan	üzümlü kasabası kayabaşı mah.no:10 B.şehir Konya
84	Üs-pa tüfek sanayi	Üzümlü	S.S Üzümlü av tüfek kooparitifin bir bölümü üzümlü kasabası B.şehir konya
85	Kral Tüfek sanayi	Kral	üzümlü Kasabası şıhlar mah.seher sokakno:4 B.şehir Konya
86	Best-huğlu Tüfek sanayi	Best	İstiklal mah. Cumhuriyet meydanı 6\A huğlu kasabası B.şehir Konya
87	Final av sanayi	Final	Atatürk cad. No:4 üzümlü kasabası B.şehir konya
88	Avcı Tüfek sanayi	AVCI	huğlu kasabası cumhuriyet mah.çamlık sokak no:9 b.şehir konya
89	Derya silah sanayisi	Derya	şıhlar mah.soğukpınar cad.no:51 üzümlü kasabası b.şehir Konya
90	Set San Tüfek Sanayi	set	üzümlü kasabası şıhlar mah. Camialtı no:24 B.şehir Konya
91	Samanyolu tüfek Sanayi	samanyolu	Üzümlü kasabası B.şehir Konya
92	çınar tüfek sanayi	Kaplan	Gencek kasabası Derebucak - Konya
93	Zafer Tüfek sanayi	zafer	üzümlü kasabası Kayabaşı mah.soğukpınar cad.no:10 B.şehir Konya
94	Ün-san tüfek sanayi	Ün-san	sanayi çarşısı 18 ada no:7 B.şehir Konya
95	Yeni huğlu tüfek sanayi	Kaplan	huğlu kasabası cumhuriyet mah.antalya cad.no:7 b.şehir Konya
96	Büyük huğlu tüfek sanayi	Kaplan	huğlu kasabası cumhuriyet meydanı üniversite cad.no:1\C B.şehir Konya
97	Gen-SAN TÜFEK SANAYİ	Kaplan	gencek kasabası yeni mah.bahçelievler cad.no:20\b derebucak Konya
98	Barış tüfek sanayi	Barış	üzümlü kasabası meydan mah.cengiztopel cad.no:10 B.şehir Konya
99	Turan tüfek sanayi	Turan	Üzümlü kasabası B.şehir Konya
100	Hedef tüfek sanayi	Ejder-Dağdelen	hacıyusuf mah.mescid sok.tenekeciler sanayi sitesi NO:30 karatay Konya
101	burmak tüfek sanayi	avar	Üzümlü kasabası B.şehir Konya
102	çevik tüfek sanayi	çevik	huğlu kasabası fatih mah.hürriyet cad.no:19 B.şehir Konya
103	Martin AV Sanayi	Martin	üzümlü kasabası büyükcami mah.fevziçakmak cad.no:19\A B.şehir Konya
104	Komando silah sanayi	zümrüt	üzümlü kasabası gültepe mah.yeşil sok. No:7 B.şehir Konya
105	Selam silah sanayi	gözde	üzümlü kasabası yeni mah.deliafız cad. No:12\A B.şehir Konya
106	Şampiyon silah sanayi	Şampiyon	üzümlü kasabası yukarı mah.yoncalık sok no:14\B B.şehir Konya
107	imparator silah sanayi	İmparator	üzümlü kasabası şıhlar mah.soğukpınar cad. No:14\a B.şehir Konya
108	Ariston Silah sanayi	Ariston	şıhlar mah. Atatürk cad. NO:22 üzümlü kasabası B.şehir konya
109	Elmas silah sanayi	elmas	üzümlü kasabası meydan mah. Çeşme sok.B.şehir Konya
110	Yaşar-san tüfek sanayi	Yaşar-san	gencek kasabası yeni mah.no:53\A derebucak Konya
111	Celil Tüfek sanayi	CTS	Bayır köyü çavdır Burdur
112	Özkanlar tüfek sanayi	özkanlar	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
113	ÇATÜŞ Tüfek sanayi	Çatüş	Çarşı camii no:1 Çavdır Gölhisar Burdur
114	Kobra tüfek sanayi	Kobra	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
115	erkan tüfek sanayi	erkan	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
116	Baydarlar Tüfek sanayi	Baydar	Bayır köyü çavdır Burdur
117	Akın tüfek sanayi	Akın	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
118	Öcal TÜFEK SANAYİ	Öcal	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
119	Bayar tüfek sanayi	Bayar	Bayır köyü çavdır Burdur
120	Özkar tüfek sanayi	özkar	akdeniz küçük sanayi sitesi 5005 sok. Metal işleri bölümü no:25 Antalya
121	Caner Tüfek sanayi	Caner	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
122	Kader Tüfek Sanayi	K.D.R	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
123	Toroslar Tüfek Sanayi	Toroslar Tüfek san	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
124	Can öz tüfek sanayi	CNZ	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
125	Öztürk tüfek sanayi	ÖZ.T.S	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
126	Güvenler Tüfek sanayi	G.T.S	Bayır köyü çavdır Burdur
127	Dörtler tüfek sanayi	D.T.S	Bayır köyü çavdır Burdur
128	Yıldız Tüfek Sanayi	Yıl.a.s	Merkez Organize Sanayi Sitesi 40.sokak no:13 Brdur
129	Uysal tüfek sanayi	Uysal tüf.san.	Bayır Köyü Çavdır Burdur
130	Özcanlar Tüfek sanayi	Özcan tüfek san.	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
131	Sümbül Tüfek sanayi	S.T.S	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
132	Karalar tüfek sanayi	K.t.s	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
133	Özlem tüfek sanayi	özlem	Üzümlü Kasabası Yukarı mah.yoncalık sok no:4\F B.şehir Konya
134	Çataylar tüfek sanayi	ç.t.r	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
135	Ertuğrul Tüfek sanayi	e.t.s	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
136	A.ören tüfek sanayi	a.ören.t.s	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
137	Özdemir tüfek sanayi	özdemir	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
138	Önder av sanayi	önder	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
139	Çoban tüfek sanayi	çoban	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
140	Varol TÜFEK SANAYİ	V.t.s	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
141	Kurum TÜFEK SANAYİ	Kurum	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
142	İ.çetin tüfek sanayi	I.çetin	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
143	akrep tüfek sanayi	akrep	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
144	Sanvakavsan tüfek sanayi	SANVAKAVSAN	Ece Mah. Yeni Sanayi Sitesi 3. Blok Sandıklı/AFYON
145	Egesan Tüfek Sanayi	Egesan	Sümer Mah. 2514. Sok. No 15 DENİZLİ
146	Gülalioğlu Tüfek Sanayi	G.A.D.	Aziziye Mah. Yeni Sanayi Mergiç Yolu No 19 Düzce/BOLU
147	MKE Gnl. Müd. Tüfek Sanayi	MKE	Tandoğan Meydanı ANKARA
148	Şerit Tüfek Sanayi	Şeritsan-Senatör	Ulucak Köyü Organize Sanayi Kemal Paşa Yolu Üzeri Kır Ovası Mevkii Kemalpaşa/İZMİR
149	Atsan Tüfek Sanayi	HATSAN	Birinci Sanayi Sitesi 2827. Sok. No 50 İZMİR
150	Atüs Tüfek Sanayi	RASTGELE	Fabrikalar Mah. 3044. Sok. No 6 ANTALYA
151	Yüceller Tüfek Sanayii	Y,T,S	Bayır köyü çavdır bucağı gölhisar Burdur
152	Teknik Tüfek SANAYİİ	Teknik Av Tüfek Sanayii	Küçük Sanayii Sitesi 5,Sok, No;2 BURDUR
153	Burav Tüfek Sanayii	Burav	Bayır köyü çavdır Burdur
154	Fatih Av Tüfek Sanayii		İmes Sanayi Sitesi B Blok 201. Sok. No:8 Ümraniye İSTANBUL
155	Ata Av Tüfek Sanayii	ÖZLER	İmes sanayi Sitesi B BLOK 502 sokak No,12/A Ümraniye İSTANBUL
156	ŞEN-MAK Tüfek Sanayii	ŞENMAK	Yukarı Dudullu İmes Sanayi Sitesi C Blok 302. Sok. No 15 Ümraniye/İSTANBUL
157	İntermak Tüfek Sanayi	İNTER-AV, EFSANE, DESTAN, TURKUAZ	Imes Sanayi Sitesi A Blok No 11 Ümraniye/İSTANBUL
158	Matsan Tüfek Sanayi	DIAMON	Halit Paşa Cad. Okul arkası Sok. No 2 Gaziosmanpaşa/İSTANBUL
159	Akkar Tüfek Sanayi	AK-KAR	Murat Mah. Uluyol İşkent Sanayi Sitesi B Blok No 134 Bayrampaşa/İSTANBUL
160	Vursan Tüfek Sanayi	VURSAN	Dudullu Organize Sanayi Bölgesi Ümraniye/İSTANBUL
161	Filinta Silah Sanayi	Çelik Gövdeli	İmes sanayi st. A Blok 106 sk No 44 Dudullu Ümraniye Tel(216) 4205480